Świat krucjat : Christopher Tyerman
Świat krucjat : Christopher Tyerman
Książka Christophera Tyermana pt. Świat krucjat : To destylacja całego życia poświęconego badaniu wypraw krzyżowych: od wezwania Urbana II w Clermont (1095) po upadek Konstantynopola (1453) i echo Krucjat w epoce odkryć geograficznych — a wszystko to opowiedziane przez pryzmat przedmiotów, budowli i rzemiosła, które wojnę świętą uczyniły możliwą.
Bo Krucjaty pachniały drewnem okrętowym, nie tylko kadzidłem. Tyerman pokazuje je takimi, jakimi były naprawdę: nie epopeja rycerska, nie starcie cywilizacji, lecz kolossalne przedsięwzięcie logistyczne, w którym cieśla był równie ważny jak rycerz, a koszt transportu konia przez Morze Śródziemne decydował o losach królestw. 171 kolorowych ilustracji — od monety amalfitańskiej z kuficką epigrafiką po relikwiarz Prawdziwego Krzyża w złocie i emalii, od nagrobka żydowskiej ofiary pogromów w Moguncji po kadr z lotu ptaka na Grób Święty — nie zdobi tekstu. Ilustracje są tekstem: każda stanowi argument, dowód, świadectwo materialnego świata, który źródła pisane pomijają.
Trzynaście rozdziałów prowadzi czytelnika od kryzysu śródziemnomorskiego XI wieku przez Outremer i Saladyna, krucjaty w Hiszpanii i nad Bałtykiem, wyprawy przeciw chrześcijanom, aż po Osmanów i koniec ruchu krucjatowego. Tyerman nie ogranicza się do Jerozolimy — jego Krucjaty to fenomen paneuropejski, od Lizbony po Rygę, od Langwedocji po Prusy. Polskiemu czytelnikowi szczególnie bliski będzie rozdział o Krucjatach Bałtyckich, który zaczyna się od słów: „Krucjaty nad Bałtykiem definiowały materiały: ryby, futra, bursztyn, drewno, niewolnicy.” To historia naszego regionu widziana z globalnej perspektywy.
Rozdział końcowy — Crusading: Our Contemporary? — to jeden z najlepszych esejów historiograficznych ostatnich lat. Tyerman demontuje mit „zderzenia cywilizacji” i pokazuje, jak każde pokolenie od Tassa przez Voltaire’a i Waltera Scotta po George’a W. Busha tworzyło własną wersję Krucjat na swój użytek. A potem stawia pytanie, które powinno towarzyszyć każdemu historykowi: „Krucjaty nie są lustrem, w którym oglądamy współczesny świat — są oknem na odległe doświadczenie przeszłości.”
Christopher Tyerman — profesor historii Krucjat, Uniwersytet Oksfordzki. Członek Hertford College. Autor m.in. God’s War: A New History of the Crusades, How to Plan a Crusade oraz The Debate on the Crusades.
Książka ukaże się nakładem wydawnictwa Astra.
