Theatrum litterarum Średniowieczne źródła epigraficzne między Śląskiem, Brandenburgią i Pomorzem Studium krytyczne : Marceli Tureczek
Theatrum litterarum Średniowieczne źródła epigraficzne między Śląskiem, Brandenburgią i Pomorzem Studium krytyczne : Marceli Tureczek
Książka historyczna Marcelego Tureczka pt. Theatrum litterarum Średniowieczne źródła epigraficzne między Śląskiem, Brandenburgią i Pomorzem Studium krytyczne, jest opracowaniem poświęconym badaniom źródeł historycznych zawartych w epigrafice. Nas szczególnie interesuje z uwagi na wspomniane w tytule Pomorze, jednak bez Pomorza też byłaby to interesująca nas książka.
Od wydawcy:
Jak odczytać historię zapisaną w kamieniu, metalu i murach średniowiecznych świątyń? Książka Marcelego Tureczka Theatrum litterarum to wnikliwe studium poświęcone średniowiecznym źródłom epigraficznym z pogranicza Śląska, Brandenburgii i Pomorza. Autor podejmuje krytyczną analizę inskrypcji, ukazując je nie tylko jako zabytki piśmiennictwa, lecz także wyjątkowe świadectwa kultury, pamięci, religijności i życia społecznego średniowiecznej Europy.
To połączenie warsztatu historyka, epigrafika i badacza kultury materialnej. Książka Tureczka daje nowe spojrzenie na znaczenie inskrypcji jako nośników informacji i narzędzi komunikacji. Dzięki szerokiej bazie źródłowej, starannej analizie oraz interdyscyplinarnemu ujęciu wnosi ona istotny wkład do badań nad średniowieczem Europy Środkowej.
Theatrum litterarum to cenna lektura dla historyków, archeologów, historyków sztuki, mediewistów i epigrafików, a także wszystkich czytelników zainteresowanych dziedzictwem kulturowym oraz dziejami pogranicza Śląska, Brandenburgii i Pomorza. Publikacja, która pokazuje, że średniowieczne inskrypcje są nie tylko zabytkami przeszłości, ale również fascynującymi opowieściami o ludziach, ich wierzeniach, aspiracjach i pamięci, zapisanymi w trwałym materiale i przemawiającymi do współczesnego odbiorcy.
SPIS TREŚCI
Słowo od Autora | 7
Wstęp | 11
Uwagi wprowadzające | 13
Cel i zakres problemowo-przestrzenny pracy | 18
Metody – tezy – pytania | 23
Współczesny stan badań i podstawa materiałowa | 43
Rozdział I. ŚREDNIOWIECZNE ŹRÓDŁA
EPIGRAFICZNE W EDYCJACH I INWENTARYZACJACH
DO 1945 ROKU | 55
Przegląd krytyczny starszych opisów średnio¬wiecznej epigrafiki | 57
Średniowieczna epigrafika w inwentarzu zabytków śląskich
autorstwa Hansa Lutscha | 94
Inwentaryzacje brandenburskie | 124
Inwentarz Rudolfa Bergaua | 124
Epigrafika w inwentarzach wydanych przez Stowarzyszenie
Prowincji Brandenburskiej | 127
Uwagi na temat inskrypcji w inwentaryzacjach pomorskich | 139
Epigrafika zachodniej Wielkopolski w inwentarzu Juliusa Kohtego | 143
Rozdział II. ŚREDNIOWIECZNE ŹRÓDŁA EPIGRAFICZNE
NA STYKU ŚLĄSKA, BRANDEBURGII I POMORZA | 151
Wpływ współczesnego stanu zachowania na możliwości badań | 153
Problemy typologii artefaktów epigraficznych – niektóre kwestie
teoretyczne | 188
Nośniki oraz inskrypcje na badanym terenie | 198
Dzwony | 198
Pomniki grobowe i epitafia | 215
Inne wyposażenie (ruchome) wnętrz kościelnych | 250
Ambony i ołtarze | 251
Chrzcielnice | 262
Paramenty liturgiczne | 273
Pozostałe nośniki ruchome | 278
Teksty w obrębie malowideł ściennych oraz inskrypcje na
elementach architektonicznych | 299
Rozdział III. ŚREDNIOWIECZNE PISMO EPIGRAFICZNE –
MIĘDZY TWÓRCĄ I FORMĄ | 427
Uwagi o kręgu wytwórczym średniowiecznej epigrafiki
badanego terenu | 429
Pismo epigraficzne na tle wytwórczym | 447
Zakończenie. ŚREDNIOWIECZNE ŹRÓDŁA EPIGRAFICZNE
WOBEC WYZWAŃ BADAWCZYCH | 475
Aneks 1. Odczyt inskrypcji na południowej ścianie obejścia prezbiterium
w klasztorze w Gościkowie-Paradyżu | 491
Aneks 2. Stan zachowania epigrafiki średniowiecznej (do ok. 1550 roku)
na terenie województwa lubuskiego | 492
Aneks 3: Chronologiczne i geograficzne zestawienie zachowanych
inskrypcji, rozpoznanych w trakcie badań terenowych in situ,
powstałych do ok. poł. XVI wieku, ujętych w pracy | 493
Ilustracje i źródła pochodzenia | 505
Indeks geograficzny | 514
Indeks osobowy | 521
Indeks postaci świętych i motywów ikonograficznych | 526
Bibliografia | 528
Summary | 555
Zusammenfassung | 563
Książka historyczne ukazała się nakładem wydawnictwa Avalon.
